Ntau tshaj 6 lab tus neeg Asmeskas tam sim no nyob nrog dementia-tus lej xav tias yuav muaj ntau dua ob npaug los ntawm 2060. 1 Tom qab txhua qhov kev kuaj mob sawv cev ib tus neeg hlub sim teb cov lus nug nrog kev ua siab ntev, tiv thaiv kev taug kev thiab ntog, tswj kev hloov pauv ntawm kev pw tsaug zog thiab kev coj tus cwj pwm, thiab ua rau muaj kev mob siab ntawm kev saib cov khoom muaj nqis me ntsis maj mam ploj mus.
Tsis muaj leej twg yuav tsum tau ntsib cov teeb meem no ib leeg. Yog vim li cas cov kev pabcuam tshwjxeeb kho mob dementia muaj nyob - los muab kev taw qhia, kev kawm, thiab kev pabcuam tus neeg saib xyuas kev puas siab puas ntsws. Hauv qhov blog no, peb yuav ua tib zoo saib seb qhov dementia caregiving taug kev cuam tshuam li cas thiab yuav ua li cas kev txhawb nqa txoj cai tuaj yeem ua rau txhua kauj ruam tswj tau ntau dua.
Nkag siab txog Dementia Journey
Dementia nce zuj zus nyob rau lub sijhawm, thiab cov tsos mob maj mam dhau los pom thiab nyuaj dua. Dab tsi yuav pib thaum lub cim xeeb me me tuaj yeem cuam tshuam rau kev sib txuas lus, kev ua haujlwm txhua hnub, thiab kev txav mus los. Rau cov tsev neeg, qhov no feem ntau txhais tau tias muaj kev hloov pauv tsis tu ncua los ntawm kev qhia qee lub sijhawm rau kev tswj hwm kev saib xyuas ntau zaus.
Hauv qab no yog cov ntsiab lus ntawm qhov dementia feem ntau tshwm sim, nrog rau cov neeg saib xyuas yuav saib xyuas ntawm txhua theem.
Thaum Ntxov
Thaum ntxov, cov tsev neeg tuaj yeem pom cov kev coj cwj pwm me me uas yooj yim rau kev tso tseg.
Cov kev paub uas muaj xws li:
- Tsis nco qab kev sib tham lossis teem caij
- Muab cov khoom tso rau hauv qhov chaw tsis zoo
- Ua dhau los ntawm kev ua haujlwm nyuaj
- Tshem tawm ntawm kev nyiam ua haujlwm lossis kev sib raug zoo
- Ua kom muaj kev ntxhov siab, ntxhov siab, lossis chim siab
Thaum koj pib pom cov tsos mob ntxov no, nws yuav pab tau kom paub ntau ntxiv txog kev dementia, tham qhib siab txog kev xav tau yav tom ntej, thiab pib tshawb nrhiav kev saib xyuas palliative rau dementia, ib hom kev txhawb nqa uas tuaj yeem pib kuaj mob.
Nruab nrab theem
Raws li kev dementia nce mus rau theem nrab, cov tsos mob tshwm sim ntau dua, thiab cov kev niaj hnub niaj hnub feem ntau xav tau kev pab tes.
Cov tsev neeg tuaj yeem pom:
- Ua kom tsis meej pem lossis tsis meej pem
- Nyuaj qhia txog kev xav tau, kev xav, lossis kev nyiam
- Kev hloov pauv hauv cov qauv kev pw tsaug zog lossis ua kom tsis muaj zog nyob rau hnub lig ("sundowning")
- Kev poob qis lossis nce siab thiab kev txhawj xeeb txog kev nyab xeeb
- Ib qho kev xav tau loj zuj zus ntxiv rau kev pab noj mov, da dej, hnav khaub ncaws, thiab kev tswj hwm tshuaj
Thaum lub sijhawm no, kev saib xyuas tuaj yeem ua rau lub cev thiab lub siab xav tau. Ntau tsev neeg nrhiav kev pab los ntawm kev sib txuas nrog cov kev pab cuam kho dementia, suav nrog kev saib xyuas hauv tsev rau cov neeg mob dementia.
Theem lig
Nyob rau theem kawg, dementia cuam tshuam ze li ntawm txhua yam ntawm kev ua haujlwm txhua hnub. Cov tib neeg feem ntau muaj kev hloov pauv loj hauv kev txav mus los, kev sib txuas lus, thiab kev noj qab haus huv ntawm lub cev, thiab feem ntau xav tau kev txhawb nqa tas mus li.
Cov tsev neeg tuaj yeem pom:
- Kev hais lus tsawg heev lossis kev cia siab rau kev sib txuas lus tsis yog lus
- Kev sib tw hnyav hnyav lossis tsis muaj peev xwm taug kev ntawm nws tus kheej
- Nyuaj noj, nqos, lossis tswj qhov hnyav
- Ua rau muaj kev kis kab mob ntau ntxiv thiab lwm yam teeb meem kho mob
Nyob rau theem no, kev saib xyuas ua ntej hloov mus rau kev tswj hwm kev nplij siab thiab meej mom. Thaum qee tsev neeg xaiv los saib xyuas hauv tsev rau cov neeg mob dementia, lwm tus xaiv hloov lawv tus hlub mus rau qhov chaw nyob.
Qhov Kev Sib Tw Ntawm Kev Saib Xyuas Tus Neeg Hlub Nrog Dementia
Kev saib xyuas tus neeg mob dementia yog ib qho kev hlub txawv tshaj plaw, thiab yog ib qho nyuaj tshaj plaws uas tus txij nkawm lossis tus menyuam loj tuaj yeem ua tau.
Hauv qab no yog qee qhov kev nyuaj tshaj plaws uas cov neeg saib xyuas ntsib.
Kev sib txuas lus hloov
Raws li kev dementia nce zuj zus, kev sib txuas lus yuav maj mam dhau los ua nyuaj. Koj tus neeg koj hlub yuav ncua mus nrhiav cov lus, poob lawv txoj kev xav, lossis rov nug dua yam tsis paub txog nws.
Koj tuaj yeem pom koj tus hlub:
- Nrhiav cov lus los yog poob khiav ib nrab kab lus
- Rov ua cov lus nug lossis cov lus pom tsis tu ncua
- Tawm tsam ua raws li kev sib tham ntau kauj ruam
- Misinterpreting lub suab los yog lub ntsiab lus
- Ua ntsiag to lossis tsis koom nrog kev sib tham
Kev hloov tus cwj pwm
Kev hloov ntawm tus cwj pwm kuj tuaj yeem tshwm sim. Cov kev hloov no feem ntau yog cov lus teb rau qhov tsis meej pem, kev ntxhov siab ib puag ncig, lossis cov ntaub ntawv nyuaj.
Koj tuaj yeem pom koj tus hlub:
- Ua yooj yim overwhelmed los yog overstimulated
- Tshem tawm ntawm kev sib tham lossis chaw sib tham
- Qhia kev ntxhov siab thaum niaj hnub hloov
- Zoo li tsis xis nyob los yog pacing, tshwj xeeb tshaj yog tom qab hnub
- Kev tawm tsam los pib lossis ua tiav cov haujlwm paub
- Muaj kev hloov pauv ntawm lub siab xav lossis ntxhov siab
Kev txhawj xeeb txog kev nyab xeeb
Raws li koj tus hlub tus cwj pwm hloov, kev nyab xeeb feem ntau ua rau muaj kev txhawj xeeb ntau dua. Cov dej num yooj yim xws li taug kev, ua noj, thiab tswj cov tshuaj yuav muaj kev pheej hmoo dua thiab yuav xav tau kev saib xyuas ze dua.
Koj tuaj yeem pom koj tus hlub:
- Misjudging cov kauj ruam lossis poob qis thaum taug kev
- Tsis nco qab kaw cov khoom siv lossis xauv qhov rooj
- Tawm hauv tsev poob nthav los yog ua rau muaj kev ntxhov siab sab nraud
- Tsis noj mov, tsis nco qab haus dej, lossis muaj kev paub tsis qab los noj mov
- Tawm tsam kev tu cev lossis hnav khaub ncaws ntawm nws tus kheej
- Sib tov tshuaj los yog tsis nco qab koob tshuaj
Tus Hu rau Cov Neeg Saib Xyuas Tsev Neeg
Kev saib xyuas tus neeg hlub nrog dementia tuaj yeem ua rau lub cev thiab lub siab xav tau. Raws li kev lav phib xaub nce, cov neeg saib xyuas feem ntau tso lawv tus kheej cov kev xav tau tseg thiab, vim li ntawd, tej zaum yuav ntsib:
- Mob nkees lossis cuam tshuam pw tsaug zog
- Cov leeg nqaij lossis mob nraub qaum los ntawm kev saib xyuas lub cev
- Mob taub hau lossis mob hnyav ntxiv
- Kev ntxhov siab txog kev nyab xeeb thiab yav tom ntej
- Ua txhaum thaum xav tau kev so lossis ntxhov siab
- Kev tu siab raws li niaj hnub thiab kev sib raug zoo hloov
- Kev txhawj xeeb txog "ua ib yam dab tsi tsis ncaj ncees lawm" lossis ua tsis txaus
- Kev tu siab los yog tsis muaj kev pab thaum cov tsos mob tshwm sim
- Kev tshem tawm hauv zej zog lossis kev xav ntawm kev sib cais
- Kev poob ntawm tus kheej lub sij hawm, kev nyiam ua, los yog tus kheej sab nraum kev saib xyuas
Qhov Kev Pabcuam Kev Kho Mob Tshwj Xeeb Dementia Pab Li Cas
Kev saib xyuas ib tus neeg uas muaj dementia tuaj yeem yog qhov nyuaj heev, tab sis koj tsis tas yuav mus rau qhov no ib leeg. Cov kev saib xyuas tshwj xeeb coj los ua ke cov kev taw qhia kho mob, kev txhawb siab lub siab, thiab cov cuab yeej siv tau los txhim kho lub neej zoo rau cov neeg mob thiab lawv tsev neeg. Cov txiaj ntsig tseem ceeb suav nrog:
Kev Tswj Xyuas Tus Kheej
Dementia tuaj yeem cuam tshuam rau lub siab, pw tsaug zog, qab los noj mov, txav mus los, thiab txawm tias tus neeg muaj peev xwm sib txuas lus tsis xis nyob lossis mob. Los ntawm kev txhawb nqa tus neeg saib xyuas dementia, pab pawg kho mob pab cov tsev neeg paub txog cov tsos mob ntxov, tswj kev hloov tus cwj pwm, thiab daws cov kev xav tau ntawm lub cev.
Caregiver Education thiab Support
Kev saib xyuas Dementia feem ntau txhais tau hais tias kawm cov txuj ci tshiab, xws li yuav ua li cas kom muaj kev nyab xeeb nrog kev da dej lossis maj mam hloov kev ntxhov siab thaum lub sijhawm ua haujlwm. Los ntawm kev txhawb nqa tus neeg saib xyuas dementia, cov tsev neeg tau txais kev taw qhia txog kev sib txuas lus, kev saib xyuas txhua hnub, thiab kev tswj tus cwj pwm. Qee qhov kev pab cuam kuj muaj cov pab pawg neeg txhawb nqa.
Coordinated Medical Care
Cov kev pabcuam kho mob Dementia feem ntau suav nrog kev sib koom tes saib xyuas mob siab rau, txhais tau tias pab pawg kho mob pab txhawb kev sib txuas lus thiab ua kom cov phiaj xwm saib xyuas thoob plaws ntau tus kws kho mob. Qhov no pab tiv thaiv qhov tsis sib xws hauv kev saib xyuas thaum tseem ua kom lub nra hnyav ntawm cov neeg saib xyuas.
Pab cov neeg hlub tshua nyob hauv tsev ntev dua
Kev saib xyuas hauv tsev rau cov neeg mob dementia tso cai rau cov tib neeg kom nyob twj ywm hauv qhov chaw paub thaum tau txais kev pab ua haujlwm txhua hnub. Qee tsev neeg tuaj yeem xaiv kev saib xyuas hauv tsev txuas ntxiv thaum tus kab mob kis mus ntxiv, thaum lwm tus tuaj yeem txav lawv tus hlub mus rau qhov chaw saib xyuas hauv tsev thaum xav tau ntau dua.
24/7 Kev taw qhia rau Cov Kev Xav Tau Ceev
Cov kev sib tw uas tsis tau xav txog tuaj yeem tshwm sim thaum twg los xij. Hmoov zoo, kev saib xyuas palliative rau cov kev pab cuam dementia muaj 24/7 kev nkag mus rau kev kho mob, muab cov neeg saib xyuas kev taw qhia tam sim thiab kev thaj yeeb ntawm lub siab thaum lub sijhawm xav tau ceev.
Tus qauv GUIDE: nthuav kev txhawb nqa los ntawm Medicare
Cov tsev neeg tu ib tus neeg hlub nrog dementia feem ntau xav tau kev txhawb nqa ntau dua li cov kev kho mob ib txwm muaj, tshwj xeeb tshaj yog thaum cov tsos mob hloov pauv thiab lub luag haujlwm saib xyuas ntau ntxiv. Txhawm rau pab txuas cov qhov khoob no, Lub Chaw Pabcuam Medicare & Medicaid (CMS) tau tsim GUIDE Model of dementia care, ib qho kev pib thoob tebchaws tsim los txhim kho lub neej zoo rau cov tib neeg uas muaj kev puas hlwb.
Yam GUIDE Model muab
Los ntawm tus qauv GUIDE, cov neeg mob thiab cov neeg saib xyuas tau txais kev sib koom tes, kev txhawb nqa, suav nrog:
- Kev kuaj xyuas tsis tu ncua los ntawm pab pawg saib xyuas kev puas siab puas ntsws, suav nrog cov kws saib xyuas neeg mob, kws kho mob, kws kho mob, thiab cov kws qhia
- Cov phiaj xwm saib xyuas tus kheej tau tsom mus rau kev nyab xeeb, kev nplij siab, thiab tswj xyuas cov haujlwm niaj hnub hauv tsev thaum twg ua tau
- Kev txhawb nqa tus neeg saib xyuas kev puas siab puas ntsws tsis tu ncua, suav nrog kev kawm txog kev hloov pauv cov tsos mob, cov tswv yim sib txuas lus, thiab cov txheej txheem tu txhua hnub
- 24/7 xov tooj nkag mus rau cov kev taw qhia kho mob rau kev txhawj xeeb sai lossis kev hloov pauv tsis tau xav txog
- Pab txuas rau zej zog thiab kev txhawb nqa kev pab cuam
- Cov sij hawm so tsis txwv rau cov neeg saib xyuas tsim nyog los muab kev pab luv luv
Kev tsim nyog rau GUIDE Model
Yuav kom tsim nyog rau txoj haujlwm no, cov tib neeg:
- Yuav tsum muaj Medicare A/B thiab tau txais kev pom zoo los ntawm CMS
- Yuav tsum muaj ntaub ntawv kuaj mob ntawm dementia
- Yuav tsum muaj 21 xyoos thiab laus dua, nyob hauv tsev
Vim li cas GUIDE Model Matters
Raws li kev dementia nce zuj zus, kev saib xyuas xav tau hloov pauv, feem ntau hauv txoj hauv kev uas nyuaj rau kwv yees. GUIDE Model of dementia care pab cov tsev neeg muaj kev txhawb nqa los ntawm cov kev hloov pauv no los ntawm kev muab kev saib xyuas ua ntej.
Cov txiaj ntsig ntawm GUIDE Model muaj xws li:
- Kev txhawb nqa muaj zog, nrog rau kev kuaj xyuas tsis tu ncua thiab hloov kho cov phiaj xwm saib xyuas.
- Cov kws tshaj lij kev taw qhia rau cov neeg zov me nyuam, muab cov cuab yeej siv tau zoo thiab kev lees paub thaum txiav txim siab nyuaj.
- Kev sib koom ua ke thaum ntxov ntawm kev saib xyuas kev nplij siab, txhawb kev noj qab haus huv thiab lub neej zoo thoob plaws hauv kev taug kev.
- Txhawb kom nyob twj ywm hauv tsev ntev dua , nrog kev taw qhia thiab kev pabcuam uas pab tswj kev nyab xeeb, kev nplij siab, thiab kev ua haujlwm niaj hnub hauv ib puag ncig uas paub.
- Kev pab rau cov neeg saib xyuas, suav nrog cov sijhawm so thiab 24/7 mus rau kev pab kho mob.
- Kev sib txuas lus zoo dua thoob plaws cov chaw muab kev pabcuam, txo qis kev ntxhov siab thiab pab kom tsis muaj dab tsi poob los ntawm cov kab nrib pleb.
Thaum Yuav Xav Txog Kev Kho Mob Tshwj Xeeb Dementia
Paub thaum twg los thov kev txhawb nqa ntxiv tuaj yeem yog ib qho nyuaj tshaj plaws ntawm kev taug kev dementia. Ntau tus neeg saib xyuas txhawj xeeb nws txhais tau tias lawv tso tseg, lossis tias lawv "yuav tsum" muaj peev xwm tswj hwm lawv tus kheej. Hauv kev muaj tiag, nrhiav kev pab yog ib qho kev ua ntawm lub zog thiab kev hlub, thiab nws tuaj yeem ua rau lub neej nyob ntev dua rau txhua tus neeg koom nrog.
Koj tuaj yeem tau txais txiaj ntsig los ntawm cov kev pabcuam kho mob dementia ntxiv thaum koj pom tias:
- Cov haujlwm saib xyuas txhua hnub tau dhau los ua nyuaj lossis nyuaj rau lub cev
- Ua kom tsis meej pem, ntxhov siab, taug kev, lossis hloov pw tsaug zog
- Kev txhawj xeeb txog kev nyab xeeb hauv tsev, xws li ntog, teeb meem hauv chav ua noj, lossis kev siv tshuaj sib xyaw
- Xav tias nyias nyias los ntawm kev teem caij kho mob lossis kev saib xyuas kev sib koom tes
- Kev ntxhov siab tsis tu ncua, qaug zog, lossis kev nkag siab ntawm "kev ceeb toom" txhua lub sijhawm
Ntau tus neeg saib xyuas txhawj xeeb tias cov kev pab cuam kho mob dementia yuav hloov lawv tus hlub cov kws kho mob tam sim no. Qhov tseeb tiag, pab pawg saib xyuas palliative koom tes nrog cov kws kho mob, sib qhia cov kev hloov tshiab thiab ua kom cov phiaj xwm kom txhua tus neeg nkag siab txog koj tus hlub lub hom phiaj, cov tsos mob, thiab cov kev xav tau niaj hnub.
FAQs
Qhov txawv ntawm kev saib xyuas dementia thiab kev saib xyuas hospice yog dab tsi?
Palliative care rau cov kab mob ntev xws li dementia tuaj yeem pib ntawm kev kuaj mob thiab txuas ntxiv mus thaum tus kab mob loj tuaj, tsom mus rau kev nplij siab, kev nyab xeeb, thiab kev txhawb nqa tus neeg saib xyuas. Lub caij no, kev saib xyuas hospice tau tseg rau lub hlis kawg ntawm lub neej.
Ib tus neeg uas muaj kev dementia thaum ntxov tuaj yeem tau txais txiaj ntsig los ntawm kev saib xyuas palliative?
Yog lawm. Cov theem pib yog lub sijhawm zoo tshaj plaws los pib kev saib xyuas palliative rau dementia, vim nws tso cai rau cov tsev neeg npaj ua ntej cov kev xav tau ua kom nyuaj.
Kev saib xyuas dementia txhawb cov neeg saib xyuas li cas?
Cov kev pabcuam kho mob Dementia muab cov neeg saib xyuas nrog kev kawm, kev txhawb siab, kev npaj saib xyuas, thiab kev taw qhia txuas ntxiv thaum cov tsos mob hloov zuj zus. Los ntawm GUIDE Tus Qauv ntawm kev saib xyuas dementia, piv txwv li, cov tsev neeg tau txais kev kuaj xyuas niaj hnub, 24/7 nkag mus rau kev pab kho mob, thiab ntau dua.
Ib tug neeg nyob nrog qhov kawg ntawm dementia ntev npaum li cas?
Lub neej expectancy nyob ntawm yam xws li hnub nyoog, kev noj qab haus huv tag nrho, kev txav mus los, thiab muaj lwm yam mob. Rau ntau tus neeg, theem no yuav kav ntev li ob peb lub hlis mus rau ib xyoos lossis ntau dua. Palliative care for dementia tuaj yeem pab tswj cov tsos mob, txhawb kev xav tau kev xav, thiab coj cov tsev neeg los ntawm kev txiav txim siab saib xyuas nrog kev khuv leej.
Kev Pabcuam Muaj Peev Xwm Muaj Peev Xwm rau Txhua kauj ruam ntawm Dementia Journey
Kev saib xyuas tus neeg mob dementia yuav siv zog thiab ua siab ntev. Txawm li cas los xij, ntawm Carolina Caring , peb ntseeg tias qhov no tsis yog ib yam uas koj yuav tsum tau ntsib ib leeg.
Los ntawm GUIDE Tus Qauv ntawm kev saib xyuas dementia, peb pab cov neeg mob thiab cov neeg lawv hlub nkag mus rau cov kev taw qhia ua haujlwm, kev sib koom tes txhawb nqa, thiab cov peev txheej uas hloov tau raws li kev xav tau hloov. Peb pab neeg saib xyuas dementia suav nrog Certified Dementia Practitioners (CDP®) thiab cov kws kho mob tshwj xeeb uas tau txais kev cob qhia tshwj xeeb uas nkag siab txog cov teeb meem tshwj xeeb ntawm kev nco ploj, kev sib txuas lus, thiab kev ntxhov siab rau tus neeg zov me nyuam. Txawm hais tias koj tus neeg koj hlub tau kuaj pom tsis ntev los no lossis tab tom ntsib teeb meem dementia lig, peb nyob ntawm no los txhawb koj tsev neeg.
Yog xav paub ntxiv txog peb cov kev pab kho dementia, tiv tauj peb hnub no.
Qhov chaw
- Lub Koom Haum Alzheimer. (2023). 2023 Cov Lus Tseeb thiab Cov Nuj Nqis Txog Kab Mob Alzheimer. Alzheimer's & Dementia. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36918389/#:~:text=An%20estimated%206.7%20million%20Americans%20age%2065,breakthroughs%20to%20prevent%2C%20slow%20or%20cure%20AD.